مناسبتهای ماه رمضان – 287 روز پیش

[ملیکه]

رمضان (201 ه.ق)تفویض ولایتعهدی به امام رضا علیه السلام.

حضرت امام رضا علیه السلام در سال 201 قمری به دستور مامون عباسی، به مرو آمد. مامون، نسبت به حضرت، تجلیل و تکریم تمام کرد و تا جایی که خواص دوستان و اصحاب اش را جمع کرد و گفت: «ای مردم! من، در آل عباس و آل علی علیه السلام تامل کردم و هیچ کس را افضل به امر خلافت، از علی بن موسی علیه السلام ندیدم.» . پس رو به حضرت کرد و گفت: «من، می خواهم خلافت را از خود خلع و به شما تفویض کنم.» . حضرت فرمود: «اگر ایزد، خلافت را برای تو قرار داد، جایز نیست آن را به دیگری واگذاری و خود را بر کنار سازی و اگر از تو نیست، اختیار نداری آن را به دیگری تفویض کنی.» . حضرت، بدین وسیله نامشروع بودن حکومت آنان را اعلام کرد.
مامون، از او خواست امر خلافت را بپذیرد، ولی امام نپذیرفت تا این که نوبت به تهدید رسید که امام پذیرفت و در شرایط اجبار، وجدان بیدار مردم و حاضران دانستند که پذیرش ولایت عهدی، به معنای تایید حکومت نیست.
آن چه مامون را وادار ساخته بود که خلافت وحکومت را، علی الظاهر، تقسیم کند، چیزی جز قدرت معنوی و احتمال سهمگین شدن خشم عمومی نسبت به غصب خلافت نبود و این، نقطه ی اوج قدرت ائمه بود که در عین حاکم نبودن، بر دل ها حکم می راندند.

[ملیکه]

19 رمضان سال 40 ه.ق

ضربت خوردن حضرت علی علیه السلام در سال چهلم، گروهی از خوارج، در مکه جمع شدند و مذاکره کردند. آنان بر کشته های نهروان گریستند و سه نفر، باهم عهد کردند که در یک شب، امیر مؤمنان علی علیه السلام و عمر و عاص و معاویه را بکشند.
ابن ملجم، کشتن علی علیه السلام را پذیرفت و وارد کوفه شد. زنی، از خوارج را - که پدر و برادرش در نهروان کشته شده بودند - علاقات و از وی خواست گاری کرد. قطام گفت: «مهر من، سه هزار درهم و غلام و کنیز و کشتن علی بن ابی طالب است.» . او، وردان بن مجالد را نیز به یاری ابن ملجم فرستاد و خود، شب نوزدهم در مسجد خیمه زده و مشغول اعتکاف بود. آن سه ملعون، به عزم قتل حضرت علی علیه السلام به مسجد آمدند. قطام، بافته ای از ابریشم به سینه ی هر یک بست و شمشیرهای به زهر آب داده شده را به آن ها داد.
هنگام صبح که صدای علی به «یا ایها الناس! الصلاة!» بلند شد، ابن ملجم و یاران اش شمشیر کشیدند، بر حضرت حمله کردند و گفتند: «الحکم لله لا لک یا علی!» . شمشیر شبیب، خطا کرد، ولی شمشیر ابن ملجم بر سر حضرت خورد و شکافت و خون جاری شد و محاسن شریف اش را که پس از رحلت پیغمبر خضاب نشده بود، به خون خضاب شد.
20 رمضان سال 8 هجری

فتح مکه در سال ششم هجری، پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله با اهل مکه، در محل حدیبیه پیمان صلحی امضا کردند که بر اساس آن مقرر شد که هر قبیله، می تواند با هر یک از دو گروه قریش با مسلمانان پیمان ببندد. در نتیجه، قبیله ی خزاعه، با حضرت رسول صلی الله علیه و آله، و قبیله ی بنو بکر، با قریش پیمان بستند.
در سال هشتم، درگیری بین بنو بکر و خزاعه پدید آمد و قریش، بنو بکر را در جنگ یاری کردند. به این ترتیب، پیمان صلح حدیبیه از طرف قریش نقض شد; زیرا، قریش، با همپیمانان مسلمانان وارد جنگ شده بود.
ابو سفیان، سر گروه قریش، که متوجه عواقب این پیمان شکنی شد، شتابزده خود را به مدینه رساند تا پیمان را تجدید کند. پیامبر، به پیشنهاد وی پاسخ ندادند. او، نزد برخی از صحابه رفت، آنان هم نپذیرفتند. او، آن گاه نزد علی علیه السلام آمد و تقاضای شفاعت نزد پیامبر صلی الله علیه و آله کرد. علی علیه السلام فرمود: «در تصمیمی که پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله گرفته، ما، چون و چرا نمی کنیم.» . ابو سفیان، از حضرت فاطمه علیها السلام خواست که فرزندش حسن - که کودک بود - قریش را پناه دهد و در نزد رسول خدا شفاعت کند. حضرت فرمود: «حسن، هنوز کودک است.» .
به هر حال، او موفق نشد و به مکه بازگشت. پیامبر هم دستور بسیج عمومی صادر کرد و در دهم رمضان سپاه ده هزار نفری مسلمانان مدینه، به سوی مکه، به طور مخفیانه حرکت کردند. لشکر، در منطقه ی «مر الظهران » فرود آمد. عباس، عموی پیامبر، ابو سفیان و گروهی را دید که به جاسوسی آمده اند، آن ها را برای امان گرفتن نزد رسول خدا صلی الله علیه و آله برد. ابو سفیان، از روی ناچاری، مسلمان شد و پیامبر شرایطی را برای در امان ماندن قریش مطرح کرد و ابو سفیان آن شرایط را به مردم ابلاغ کرد.
در بیستم ماه رمضان، سپاه اسلام وارد مکه شد و کعبه و مسجد الحرام را از لوث بت و بت پرست پاک کرد و به بلال بن رباح دستور داد به بام کعبه برود و با صدای بلند اذان بگوید.
در این روز علی علیه السلام بردوش پیامبر رفت و بت های کعبه را بر زمین انداخت.

[ملیکه]

مضان 38 ه.ق وقوع جنگ نهروان
منافقانی که تحمل حکومت عدل اسلامی امام علی علیه السلام را نداشتند و از ابراز واعلان ناخشنودی خویش نسبت به علی علیه السلام بیم ناک بودند، با آن حضرت در جنگ های جمل و صفین شرکت کردند، لکن پس از خدعه های معاویه و عمر و عاص در به نیزه کردن قرآن در گرماگرم جنگ صفین، فرصت مخالفت پیدا کرده و با دست کشیدن از جنگ، امام علی علیه السلام را نیز مجبور به ترک جنگ و پذیرفتن حکمیت کردند.
این گروه - که در تاریخ اسلام به نام «مارقین » معروف شدند - پس از جنگ صفین، دائما، به دنبال بهانه و فتنه جویی بودند تا این که در مقابل امیر مؤمنان ایستادند و با 12 هزار نیروی جنگ، صف آرایی کردند.
با نصیحت علی علیه السلام، دو سوم آن جمع، از جنگ منصرف شدند، ولی اصرار یک سوم دیگر، جنگ را شعله ور ساخت.
در این جنگ، تنها، نه نفر از مارقین جان سالم به در بردند و بقیه هلاک شدند.
رمضان 1370 ه.ق[/h] لغو امتیاز تنباکو به فتوای میرزای شیرازی پس از آن که استعمار انگلیس، با طرفندهایی، امتیاز توتون و تنباکو را از ناصر الدین شاه قاجار گرفت، خیل دختران فرنگی و زنان بدکاره ی خارجی به سوی ایران سرازیر شد و در گوشه و کنار شهرهای بزرگ اقدام به ایجاد مراکز فحشا و فساد کردند.
به دنبال آن، مبلغان و مبشران مسیحی نیز به تدریج وارد کشور شدند و کشور اسلامی ایران را همانند هندوستان، مورد تاخت و تاز فرهنگ ضد اخلاقی خویش قرار دادند.
علما و مجتهدان دل سوز، احساس خطر کردند و با دعوت مردم به اعتراض، علم مخالفت برداشتند.
روحانیان مانند سید علی اکبرفال اسیری، در شیراز، میرزا جواد آقا مجتهد تبریزی، در تبریز، میرزا حسن آشتیانی، در تهران، با یاری مردم شورش کردند.
مرجع تقلید شیعیان، آیة الله میرزای شیرازی - که در آن هنگام، در سامرای عراق به سر می برد - از اعمال حکومت ایران و واگذاری امتیاز توتون و تنباکو به انگلس و باز گذاشتن دست خارجی ها در کشور، بسیار ناراحت و متاسف بود.
به همین جهت، نامه هایی برای ناصر الدین شاه قاجار فرستاد که بی اثر بود، لذا او برای نجات اسلام و مسلمانان، فتوای تاریخی خود در تحریم تنباکو را صادر کرد: «الیوم استعمال تنباکو و توتون بای نحو کان، در حکم محاربه با امام زمان، صلوات الله وسلامه علیه، است.» .
پس از فتوای میرزای شیرازی، مردم، به دعوت روحانیت، جواب مثبت دادند و در قیام خود شهیدانی نیز تقدیم کردند. سرانجام، شاه، چاره ای جز فسخ قرارداد نیافت.

[ملیکه]

آخرین جمعه ماه رمضان (17 دی)روز قدس:
قدس، نخستین قبله و حرم دوم مسلمانان جهان است که سرزمین اصلی میلیون ها آواره ی مسلمان فلسطینی است. سرزمین فلسطین، از جمله بیت المقدس، از سال 1948 میلادی به اشتغال صهیونیست ها در آمد و به تدریج، ساکنان اصلی، از آن جا رانده شده و به صورت آواره، در کشورهای عربی مقیم شدند و به جای آنان صهیونیست های غاصب از سراسر دنیا جمع شده، در آن صاحب خانه شدند.
حضرت امام خمینی، رضوان الله علیه، پس از پیروزی انقلاب اسلامی، با تعیین آخرین جمعه ماه مبارک رمضان، به عنوان روز قدس توجه مسلمانان جهان را به پیشتیبانی مستمر از مسلمانان فلسطین و آزاد سازی اراضی اشغالی معطوف می کرد.
پی نوشت ها:
1. بنا بر قولی 411 ه ق.
2. الذریعه، ج 1، ص 302 و ج 5، و ص 177.
3. مکارم الآثار، ج 3، ص 973.