خواب از ديدگاه روانپزشكي و تعاليم اسلامي – 250 روز پیش

[ملیکه]

در اين مجموعه سعي شده است در بخش هاي جداگانه مورد بررسي قرار گيرد .و در بخش هاي ديگر نيز مضرات خواب صبح و فوايد سحرخيزي آورده شده است .و در آخر هم تحقيقي در اين رابطه به عمل آمده است تا اين موضوع بطور عملي اثبات شود.

[ملیکه]

محرومیت از خواب : در سالهای اخیر مطالعاتی بر روی آثار روانی و رفتار محروم ماندن شخص از خواب انجام شده است که به شرح ذیل می باشد : محرومیت از خواب بعد از 120-100 ساعت وارد مرحله بحرانی می شود . پس از این مرحله یک حالت روانی غیر طبیعی ویژه ایجاد می شود . پس از 5-4 روز محرومیت از خواب افزایش پیشرونده خواب آلودگی و دوره های بسیار کوتاه از بین رفتن آگاهی بوجود می آید . این عدم آگاهی لحظه های بسیار کوتاه خواب هستند که فقط چند ثانیه به طول می انجامند . تمایل به خیره نگریستن بوجود می آید و سپس محسوسات شنوایی افزایش می یابد که با احساس فشار بر روی سر همراه است . گزگز شدن پوست و صداهایی در گوش احساس می شوند . در پنجمین شب تجربیات توهمی ، طولانی تر و واضح تر می شود . حالت چهره شخص کشیده و بی حرکت می شود . ابروها چین می خورد و شخص با زحمت زیاد چشمانش را باز نگاه می دارد . در چنین حالتی تیرگی شعور و گم گشتگی در زمان و مکان اشخاص دیده می شود . اگر در این زمان شخص بخوابد احتمالاً 15-12 ساعت خواهد خوابید و در طول این مدت رویاهای مکرر و سریع خواهد داشت . چنانچه این فرد که نه فقط کمبود خواب بلکه کمبود رویا را نیز جبران می کند چرا که رویا در هر شب برای تعادل و سلامتی هر فرد لازم است و چنانچه فردی را از دیدن رویا محروم کنیم ناخشنود و بد اخلاق خواهد شد . طولانی ترین زمانیکه فرد توانسته است بیدار باشد 11 روز است . این رکورد در سال 1965 میلادی توسط یک جوان 17 ساله ايرلندي بدست آمده است . تجزیه خواب : گاهی اوقات بخشهای مختلفی از فعالیتهای فرد ممکن است در طول خواب تجزیه شود یا به عبارتی در خواب اختلالاتی بوجود می آید که مهمترین این اختلالات عبارتند از : 1- خوابگردی (راه رفتن در خواب): که در آن بدن بیدار ولی ذهن در خواب است و فرد بدون آگاهی در حالت خواب به حرکت در می آید و به اصطلاح در خواب راه می رود . 2- فلج خواب :[Only Registered and Activated Users Can See Links. Click Here To Register...] که در آن ذهن بیدار ولی بدن در خواب است یعنی بر خلاف خوابگردی فرد هیچ حرکتی ندارد . 3- هراس شبانه (کابوس) : که در آن معمولاً کودک در یک حالت وحشت زده از خواب می پرد و بعداً نیز خاطره ای از این تجربه برایش باقی نمی ماند . 4- آشفتگی های ادراکی پیش خواب و پس خواب : آشفتگی ادراکی چندي ممکن است هنگام به خواب رفتن بوقوع بپیوندد که آنها را پدیده پیش خواب می نامند و اگر این پدیده ها هنگام بیدار شدن ایجاد شوند را پدیده پس خواب می نامند . *نارکولپسی (Narcolepsy) نارکولپسی عبارت است از میل ناگهانی مقاومت ناپذير به خواب به هنگام روز . افراد مبتلا به نارکولپسی در70% موارد ممكن است به كاتاپلكسي هم مبتلا باشند . *کاتاپلکس (cataplexy) کاتاپلکس عبارت است از بين رفتن ناگهانی تونوس (انقباض) ماهیچه ها که متعاقب هیجانهای شدید نظیر خنده ایجاد می شود . در این مرحله تمام ماهیچه های بدن گرفتار می شوند و در این حالت شخص به زمین می افتد . بدون اینکه آگاهی خود را از دست بدهد . *سندرم کلاین – لوین [Only Registered and Activated Users Can See Links. Click Here To Register...] این اختلال بیشتر در نوجوانان پسر دیده می شود كه دچار مراحل پر خوابی طولانی می شوند و پس از بیدار شدن از خواب احساس گرسنگی شدید می نمایند و با ولع زیاد غذا می خورند .

---

Non rapid eye movment[1]

[Only Registered and Activated Users Can See Links. Click Here To Register...] rapid eye movment

[Only Registered and Activated Users Can See Links. Click Here To Register...] REM (Rapid Eye move ment)

[Only Registered and Activated Users Can See Links. Click Here To Register...]در بخش های بعدی در مورد سحر خیزی بحث شده است
[Only Registered and Activated Users Can See Links. Click Here To Register...]غررالحکم – امام علی (ع)

[Only Registered and Activated Users Can See Links. Click Here To Register...] Sleep paralysis

[Only Registered and Activated Users Can See Links. Click Here To Register...] Kleine-levin syndrom

[1]Kleine-levin syndrom

[ملیکه]

خواب از ديدگاه تعاليم اسلامي : مقدمه چرا بايد به خواب و آداب خواب اهميت داد و آنرا آموزش داد ؟ زيرا : 1- حدود 25 سال يا يك سوم از عمر خود را يعني حدود 8 ساعت در روز يا 5/2 روز در هفته يا 10 روز در ماه يا 4 ماه درسال يا 25 سال از عمر 75 ساله (9125 روز يا 219000 ساعت ) را در خواب به سر مي بريم . چه اشكال دارد كه مقداري از وقت خود را به يادگيري آداب خواب اختصاص دهيم و براي كيفيت 25 سال از خواب خود لااقل چند كتاب مطالعه كنيم . 2- خواب بخشي از مسيرتكامل انسان است .از ديدگاه اسلام ، زمان خواب نيز بخشي از مسير تكامل انسان به سوي خداست . بنابراين خواب يك زمان مرده و هدر رفته نيست .در حديثي از حضرت علي (ع) آمده است كه هنگام خواب ، روح مومن بالا مي رود و از بركات خداوند بهره مند مي گردد . البته در همان حديث براي استفاده از اين بركات شروطي ذكر شده است كه از آداب خواب به شمار مي رود . 3- بي خوابي و بدخوابي يكي از شايعترين مشكلات يا بيماريهاي روزگار ما به شمار مي آيد . اين بيماري گرچه در جوامع غربي شايعتر است ولي به علت غربزدگي ، در مردم مشرق زمين نيز در حال فزوني است . 4- بسياري از مشكلات بشر و عقب ماندگي او ناشي از نداشتن خواب سالم مي با شد بطوريكه به علت بي خوابي يا پرخوابي دچار انواع بيماريهاي جسمي و روحي شده است (انواع بيماريها در بخش چهارم كتاب بحث شده است ) لذا اگر انسان به كيفيت خواب خود اهميت دهد . بسياري از مشكلات شخصي و اجتماعي خود را حل خواهدكرد .

[ملیکه]

نياز بشر به خواب : وَ مِن آياتِهِ مَنامَكُم بِالَّيلِ وَ النَّهارِ (سوره روم آيه 23): از نشانه هاي قدرت پروردگار جهان ، خوابيدن شما در شب و روز است . برخي نيز آيه را اين طور معني كرده اند . « از نشانه هاي قدرت خداوند ، خواب ديدن شما در شب و روز است ». اين حقيقت بر هيچ كس پوشيده نيست كه همه موجودات زنده براي تجديد نيرو وبه دست آوردن آمادگي لازم براي ادامه كار وفعاليت ، نياز به استراحت دارند .استراحتي كه بطور طبيعي به سراغ آنها بيايد و حتي مسلماً اگر خواب نبود روح و جسم انسان بسيار زود پژمرده و فرسوده مي شد . بسيار زود پيري و شكستگي به سراغ او مي آمد و به همين دليل خواب مناسب آرام ، راز سلامت و طول عمر ودوام نشاط جواني است. علل و عوامل خواب : بعضي عامل اصلي خواب را يك عامل فيزيكي مي دانند ومعتقدند انتقال خون از مغز به قسمتهاي ديگر بدن اين پديده را بوجود مي آورد . برخي ديگر عامل خواب را عامل شيميايي مي دانند ومعتقدند به هنگام تلاش وكوشش سمومي در بدن پيدا مي شود كه بخشي از مغز را از كار مي اندازد ودر نتيجه انسان به خواب مي رود و هنگامي كه اين سموم جذب بدن و خنثي شد انسان بيدار مي شود . برخي ديگر براي خواب يك عامل عصبي را در نظر مي گيرند ومي گويند سيستم فعال عصبي ويژه اي در مغز وجود دارد كه حكم موتور اتومبيل را دارد كه بر اثر خستگي خاموش مي شود و موقتاً از كار مي ايستد . خواب و رويا در قرآن خواب ديدن افراد عادي و غير معصوم حجت نيست و براي كسي تكليفي ايجاد نمي كند خواب ديدن نه چيزي را واجب مي كندونه چيزي را حرام، ولي خواب در انبياء و ائمه ( ع) به منزله وحي است . در قرآن آمده است كه : «به خدا قسم همانطوركه مي خوابيد، مي ميريد و همانطور كه از خواب بيدار مي شويد روز قيامت برانگيخته مي شويد» . خوابيدن و بيدار شدن نشانه اي از مردن و زنده شدن در قيامت است. فوايد و آثار روياهاي صادقانه : 1- روياهاي صادقانه دليلي است بر وجود عالم غيب و راهي است روشن براي باور كردن سخن پيامبران و اوصياي ايشان . 2- خواب دليلي است بر اثبات روح و در نتيجه اثبات معاد و زنده شدن مردگان ، زيرا بسيار اتفاق افتاده كه فرزند بعد از مرگ پدر ، او را در خواب مي بيند و پدر محل پولي را به او نشان مي دهد و يا از بدهكاري خود به ديگران خبر مي دهد كه اتفاقاً بعد از بررسي و تحقيق آنچه رادر خواب ديده باواقعيت مطابق مي شود . 3- بعضي از خواب ها نمونه بارزي از معذب يا متنعم بودن انسان در قبر است. 4- بعضي از خوابها موجب تشويق خوبان به كارهاي نيك و تهديد بدكاران در كارهاي زشت مي شود . خواب در قرآن كريم : خداوند متعال در قرآن مجيد هفت مورد از روياهاي صادقانه را ذكر كرده كه آنها را فهرست وار بيان مي كنيم : 1- در سوره مباركه يوسف آيه 4 : حضرت يوسف (ع) در خواب ديد كه خورشيد و ماه و يازده ستاره اورا سجده كردند . 2- در سوره يوسف آيه 36: دو جوان در زندان خدمت حضرت يوسف (ع) آمدند ، يكي گفت من در خواب ديدم از آب انگور شربتي براي عزيز مصر آماده كرده ام و ديگري گفت من هم طبقي نان بالاي سرم حمل مي كردم . 3- سوره يوسف آيه 43 : پادشاه مصر در خواب ديد هفت گاو فربه را هفت گاو لاغر خوردند و هفت خوشه سبز را هفت خوشه خشك نابود كرد . 4- سوره مباركه صافات آيه 102 : حضرت ابراهيم (ع) در خواب مأمور شد فرزندش حضرت اسماعيل را ذبح كند . 5- سوره مباركه فتح آيه 27 :‌حضرت خاتم الانبياء (ص) در خواب ديد كه پيروزمندانه وارد مسجدالحرام شده واز اعمال حج و احرام تقصير كرده و سر تراشيده است . 6- سوره مباركه اسراء آيه 60 : رسول خدا (ص ) در خواب ديد كه جمعي از بوزينگان بر منبرش بالا مي روند و مردم را به پاشنه ي پا بر مي گردانند . 7- سوره مباركه انفال آيه 43: پيش از جنگ بدر حضرت محمد (ص) در خواب ديد كه با كفار قريش مي جنگد و آنها جمعيت اندكي هستند .

[ملیکه]

در نه جاي قرآن لفظ «نوم» آمده است :‌ 1- سوره بقره آيه 255 :‌لا تَاخُذُهُ سِنَهٌ وَ لا نَومٌ 2- سوره فرقان آيه 47 : وَالنَّومَ سُباتاً 3- سوره اعراف آيه 97: بَاسُناَ بَيَاتاً وَ هُم نَائِمُونَ 4- سوره انفال آيه 43 :‌في مَنامِكَ قَليلاً 5- سوره روم آيه 23 : وَ مِن آياتِهِ مَنامُكُم 6- سوره صافات آيه 102 : اَري فِي المَنَامِ 7- سوره قلم آيه 19 :‌وَ هُم نَائِمُونَ 8- سوره زمر آيه 42 وَالَّتي لَم تَمُت في مَنامِها 9- سوره نبأ آيه 9 : وَ جَعَلنا نَومُكُم سُباتاً و در هفت مورد كلمه رويا به كار برده شده است . 1- سوره اسراء آيه 60 : وَ ما جَعَلنا الرّؤيا الَّتي 2- سوره صافات آيه 105 : قَد صَدَّقَت الرُّؤيا 3- سوره فتح آيه 27 : لَقَد صَدَقَ اللهُ رَسولُهُ الرُّؤيا 4- سوره يوسف آيه 5: لا تَقصُص رُؤياكَ 5- سوره يوسف آيه 43: اَفَتوني في رُؤيايَ 6- سوره يوسف آيه 43 : اِن كُنتُم لِلرُّؤيا تَعبُرونَ 7- سوره يوسف آيه 100: هذَا تاويلُ رويايَ مستي خواب : مستي بر چهار قسم است : مستي شراب و مستي مال و مستي خواب و مستي حكومت . همانطوريكه شراب ، مال و ثروت مستي مي آورد خواب سنگين نيز سبب مستي و غفلت مي شود . اقسام خواب رسول خدا (ص) فرمود خواب بر هفت قسم است : 1-خواب غفلت : و آن خوابيدن در مجلسي كه به ياد خدا برگزار نشده است. 2-خواب شقاوت : و آن خوابيدن هنگام طلوع صبح است 3-خواب عقوبت : و آن خوابيدن وقت نماز است 4- خواب لعنت : و آن خوابيدن بعد از نماز صبح است 5- خواب راحت : و آن خوابيدن قبل از ظهر ( خواب قيلوله) است . 6- خواب رخصت : و آن خوابيدن بعد از نماز عشاء است . 7- خواب حسرت : و آن خوابيدن در تمام شب جمعه است . خواب ديدن پيغمبران و امامان (ع) شيخ كفعمي «ره » در كتاب مصباح و محدث فيض در كتاب خلاصه الاذكار نوشته اند : هر كس خواسته باشد كه در خواب ، پيغمبران و امامان (ع) يا يكي از والدين خود را در خواب ببيند ابتدا سوره هاي شمس ، ليل ، قدر ، كافرون ، اخلاص و معوذتين (سوره ناس و فلق) را بخواند و سپس يكصد مرتبه سوره اخلاص را بخواند و يكصد مرتبه صلوات بفرستد و با وضو بر پهلوي راست بخوابد ، آنكس را كه اراده كرده است در خواب خواهد ديد .

[ملیکه]

مكاشفه علمي در خواب : اگر كسي بخواهد مطلبي در خواب برايش معلوم شود ، هنگام خوابيدن سوره هاي شمس ، اخلاص ،ناس و فلق را با وضو هفت مرتبه بخواند و در بستر پاك رو به قبله به پهلوي راست بخوابد و مطلب خود را نيت كند ، اگر شب اول مطلب برايش كشف نشد در شب هاي بعد تكرار كند تا حد اكثر هفت شب مطلب برايش كشف خواهد شد . فصل دوم : بهـداشت خـواب برای رسیدن به اهداف بهتر و شایسته تر هر عملی بایستی برخی دستورات را رعایت کرد . لذا بهداشت خواب نیز به معنی رعایت اصول و دستورات خواب است . که برخی از موارد بهداشت خواب را یادآور می شویم: 1- مسواک زدن : پیامبر عزیز اسلام (ص) درباره مسواک زدن فرموده اند : جبرئیل پیوسته مرا به مسواک زدن سفارش می کرد تا آنجا که پنداشتم به زودی آن را واجب خواهد کرد . امام باقر (ع) فرموده اند : اگر مردم از فواید مسواک باخبر بودند آن را شبها با خودبه بستر می بردند . اهمیت مسواک زدن تا آنجایی است که خواندن دو رکعت نماز با مسواک از هفتاد رکعت نماز بی مسواک بر تر است . بنابراین یکی از موارد بهداشت خواب مسواک زدن قبل از خوابیدن است و این موضوع در سلامتی دهان و دندان بسیار با ارزش است . 2- رفتن به دستشویی : تخلیه ادرار قبل از خواب اثر زیادی در به خواب رفتن و در نتیجه بهداشت جسمی و روحی فرد خواهد داشت . امیر مومنان علی (ع) به فرزندش امام حسن (ع) فرمودند :پسرم آیا می خواهی چهار کار به تو بیاموزم که از پزشک و دارو و درمان بی نیاز شوی؟ امام حسن (ع) عرض کرد :آری، ای امیر مومنان. حضرت علی (ع) فرمودند : تا گرسنه نشده ای بر سر سفره غذا منشین و تا زمانی که هنوز اشتهایت باقی است برخیز ، جویدن را خوب انجام بده و هر گاه خواستی بخوابی دستشویی برو . که اگر این نکات چهارگانه را به کار ببندی از پزشک و درمان بی نیاز می شوی . 3- شستن دستها قبل از خواب : در طول خواب حرکت بدن بویژه حرکت دستها متوقف نمی شود . گاهی دست به چشمان خود می کشیم و گاهی انگشتان رادر گوش خود فرو می بریم و گاه برای آسوده شدن از تحریک قسمتی از لثه ها ، دست در دهان می کنیم . با این وضع آیا فکر نمی کنید که شستن دستها قبل از خواب لازم و ضروری باشد ؟ امام علی (ع) فرموده اند : شیطان علاقه زیادی به بوی چربی (غذا) دارد . پس هرگاه یکی از شما خواست به بستر خواب برود دستانش را از مانده چربی غذا بشوید . این سه نکته از طرف اهل بیت (ع) به عنوان مستحبات پیش از وضو نیز ذکر شده اند یعنی مستحب است پیش از وضو دستشویی برویم ، مسواک بزنیم و دستهایمان را بشوییم . بنابراین باانجام یک وضوی کامل مهمترین نکات نظافت و بهداشت قبل از خواب را نیز رعایت کرده ایم . توصیه هایی برای خواب راحت : 1- هر روز به طور منظم ورزش کنید . پیاده روی مناسب است و به بهتر شدن خواب کمک می کند . 2- عادت کنید شبها در ساعت معینی به رختخواب بروید و صبح در یک ساعت معینی بیدار شوید . 3- وقتی واقعاً خوابتان می آید به بستر بروید . 4- قبل از خواب یک دوش آب گرم بگیرید . 5- شام یک غذای سبک بخورید 6- از نوشیدن مايعاتي مانند چاي ، نوشابه و ساير مواد محرك خودداري كنيد. 7- به آرامی غذا بخورید . امام صادق (ع) فرموده : نشستن بر سفره ها را طول دهید که این زمان از عمرتان به شمار نمی آید. [Only Registered and Activated Users Can See Links. Click Here To Register...] عجله در خوردن غذا باعث خوب نجویدن غذا می شود و کار معده را در هضم غذا دشوار می کند و در نتیجه دیرتر به خواب می رویم . 8- از خوردن محرک ها مانند گوشت ، شکلات ، قهوه، چای ، نوشابه قبل از خواب خودداری کنید . برعکس خوراکی هایی مانند شیر که کلسیم دارد بیشترین درمان برای بی خوابی هستند . پنیر ، ماست ، بستنی ، موز نيز خواب آور هستند . 9- کمبود روی – آهن – کلسیم و مس موجب بی خوابی می گردد . شیر حاوی کلسیم و اسيد آمينه تريپتوفان است كه مي تواند در بهبود خواب موثر واقع شود . 10- شمارش معكوس اعداد يا شمارش اشياء و جانداران و نيز پر شدن قطره قطره يك ظرف بزرگ و مواردي از اين قبيل نيز مي تواند در به خواب رفتن راحت تر كمك كند . 11- بسیاری از مردم که کمبود ویتامین B3 ( نياسين) دارند از بی خوابی رنج می برند . ویتامین B3وB6 در تبدیل اسید آمینه تریپتوفان به سروتونین (یعنی هورمونی که در ایجاد خواب مفید است ) موثر است . این دو ویتامین در موز ، ذرت ، برنج سبوس دار ، سویا ، سبوس گندم ، مخمر آب جو ، فندق و انواع گوشت قرمز وجود دارد . 12- میدان مغناطیسی ، پیرامون جریان الکتریکی وسایل برقی ایجاد می شود . این میدان ممکن است امواج ثابت مغزی و در نهایت خواب خوش شبانه شما را تحت تاثیر قرار دهد . بنابراین وسایل الکتریکی چون ساعت رادیویی یا تلويزیون را در اتاق خواب خود خارج کنید و با این کار به خواب خود کمک کنید . 13- اثر روانی عبادت غالباً بیش از اثر معنوی آن است در مغز مرکزی وجود دارد که از آن با نام «مرکز الهی» یاد می شود . تحریک این نقطه احساس آرامش و برتری را پدید می آورد . عبادت کنندگان از کار خود احساس رضایت و آسایش می کنند و به ندرت دچار بی خوابی می شوند . عبادت باعث سكوت دروني شده و شخص هنگام دعا در ريتم آلفا قرار دارد . 14- بر حسب نوع زمین و قدرت انعکاس آن قدرت تاثیرات کهکشانی متغیر است به همین دلیل برخی از مناطق ظاهراً خوشایند، سبک و حتی تقویت کننده خواب هستند . بنابراین با توجه به مناطق مختلف خواب نیز تحت تاثیر قرار می گیرد . 15- سر بایددر جهت شمال باشد چون در سمت شمال فشار خون به حد اقل می رسد . تنفس راحت تر انجام می شود و احساس خوشایندی داریم . پس بهترین جهت قرار گرفتن سر برای خوابیدن شمال می باشد . بعد از آن به سمت مشرق بهتر می باشد . یکی ازدانشمندان به هرجا که مسافرت می کرد با خود قطب نمایی داشت تا بتواند جهت شمال را برای خوابیدن پیدا کند . 16-رنگهاي ایده آل برای خوابیدن سبز کم رنگ و آبی ملایم و کم رنگ می باشد . بدترین رنگها نیز قرمز و زرد می باشد .بنابراین در جهت رنگ اتاق خواب خود دقت کنید . 17- همانطوریکه ذکر شد از نوشیدن محرکها بخصوص قهوه خودداری نمایید .كلمه عربي قهوه در واقع كلمه اي برزیلی و به معنای چیزی که خواب را می کُشد می باشد؛ بنابراین نوشیدن قهوه باعث بد خوابي مي شود. 18- دو گروه از افراد خوب می خوابند : 1- افرادی نظیر مجرمین که ديگرهيچ نداي درونی در آنها وجود ندارد 2- افراد بيدار يعني كسانی که در طول روز با آگاهی کامل زندگی می کنند . 19- خواندن برخی آیات قرآني ، برخی اذکار و .... می تواند در به خواب رفتن و داشتن خواب آرام کمک بنماید . 20- بالاخره با گرفتن يك وضوي كامل كه قبلاً توضيح داده شد مي توانيد خواب راحتي داشته باشيد .

[ملیکه]

مکـان خـواب وقتی از مکان خواب صحبت می شود بیشتر منظورمان بستر خواب می باشد . لذا در ابتدا ویژگی های یک بستر خواب را برای خواب راحت بیان می کنیم و پس از آن مکان خواب را بررسی می نماییم . 1-بستر خواب باید نه خیلی سفت و محکم باشد و نه خیلی نرم و قطور باشد . اگر خیلی سفت باشد دیرتر به خواب می رویم و احتمال دارد با کمر درد از خواب بیدار شویم و اگر بیش از حد نرم باشد باعث انحنای ستون فقرات و کمردرد خواهد شد . شهيد پاک نژاد در کتاب اولین دانشگاه و آخرین پیامبر جلد 17 ص 234 می نویسد :چه بسا دررفتگی های بین مهره که به علت بد خوابیدن در بستر نامناسب پیش آمده و شخص را به درد کمر یا سیاتیک مبتلا ساخته است . 2- بالش خیلی بلند باعث فشار و صدمه به ستون فقرات گردني و در نتیجه درد در ناحیه شانه و بازوها می شود و حتی ممکن است دچار ديسك گردن شویم . 3- محل خواب یعنی بستر تمیز و مرتب باشد تا برای خواب رفتن مشکلی ایجاد نکند . 4- لحاف و پتو را بایستی بر روی سر نکشید چرا که از لحاظ تنفسی ممکن است دچار مشکل شويد . بخصوص در افراد پير و آنهايي كه مشكلات ريوي دارند. ده نکته برای مکان خواب : 1- بر بام بی حصار نخوابید . 2- از هوای تازه استفاده کنید . 3- تنها نخوابید 4- مراقب درجه حرارت باشید . 5- از نظافت مکان خواب غفلت نکنید . 6- در انتخاب رنگ اتاق خواب خود دقت کنید . 7- به تدريج از نور اتاق کم کنید . 8- از نصب تابلو و قاب عکس در اتاق خواب خود بپرهیزید . 9- صداهای آزار دهنده را خاموش کنید . مشخصات بستر خواب : 1- مالکیت بستر : اولین ویژگی بستر خواب مالکیت آن است یعنی بستر محلی است که فرد یک نوع حریم روانی برای خود ایجاد می نماید و کسی حق تصرف آن را ندارد . 2- ایمنی بستر خواب : در بستر باید احساس امنیت کرد . در غیر اینصورت به خواب رفتن مشکل است . مصداق این مسئله حیوانات هستند . فیلها معمولاً روی زمین و به پهلو دراز می کشند و به خواب می روند . ولی فیل ناتوان و بیمار به علت قرار گرفتن در وضعیت یاد شده احساس ایمنی نمی کند و نمی تواند به موقع در موارد بروز خطر؛ سر پا بایستد و لذا ایستاده به خواب می رود . 3- راحتی بستر خواب : چالز دیکنز(charles Dickens) نویسنده نامدار انگلیسی به هنگام مسافرت به آمریکا همیشه برای خوابیدن از یک قطب نما استفاده می کرد زیرا عادت داشت که قسمت بالایی تخت خواب خود را رو به شمال قرار دهد . این نویسنده عقیده داشت که بااین ترتیب مانعی بر سر راه جریانهای مغناطیسی که از شمال به جنوب می گذرند بوجود نمی آید و شخص به راحتی به خواب می رود . بنابراین هر کس در بستر خواب باید احساس راحتی و آرامش بنماید تا به راحتی بخواب رود . 4- درجه حرارت : این موضوع نیز مهم می باشد . سردی یا گرمی بیش از حد بستر خواب می تواند باعث اختلال در به خواب رفتن نماید . دمای بدن انسان در خواب حدود يك تا دو درجه کاهش می یابد . 5- تزئین اتاق خواب : انسان در یک اتاق مرتب ومنظم و تزئین شده بهتر و راحتر به خواب می رود . 6- نور اتاق خواب : خواب رفتن در یک اتاق کم نور و تاریک راحت تر می باشد .

[ملیکه]

پرخوابی : امام صادق فرمود : پرخوابی باعث از دست رفتن دین و دنیاست . پیر فلوشر می نویسد : بیش از حد خوابیدن (پرخوابی ) نیز تقریباً به اندازه بی خوابی برای سلامتی مضر است . از حضرت امیر (ع) منقول است :که چهار چیز است که کمش بسیار است . 1- آتش 2- خواب 3- دشمني 4- بیماری . حضرت صادق (ع) فرمود : سه چیز را خدا دشمن می دارد . خواب کردن بی آنکه بیداری کشیده باشيد ، خنده کردن بی دلیل و با سیر بودن چیزی خوردن . نيز حضرت امیر (ع)فرمود : مستی چهارتاست : 1- مستی شراب 2- مستی مال 3- مستی خواب 4- مستی حكومت (قدرت) با توجه به این احادیث معلوم می گردد که پر خوابی و خواب بسیار چه اثرات سویی برای جسم و روح بشر دارد و براساس تحقیقات علمی نیز این موضوع به اثبات رسیده است که برای آگاهی بیشتر به برخی از علائم و عوارض پرخوابی اشاره می شود . علائم پرخوابی : 1- کسالت عمومی 2- خستگی 3- احساس کمبود نیروی محرکه 4- بد اخلاقی 5- سردرد 6- از دست دادن روشنی ضمیر و طراوت و شادابی مغز . فصل پنجم : اشکال بدن در حال خـواب : با توجه به اینکه در بخش سوم اشکال کامل خوابیدن آمده است در این قسمت برخی اشکال خوابیدن از نظر تعالیم اسلامی آورده می شود . 1- دَمَر خوابیدن : در روایات اهل بیت (ع) این شکل خواب سخت نکوهش شده است . رسول خدا (ص) این شکل خواب را خواب شیاطین نامیده است .[Only Registered and Activated Users Can See Links. Click Here To Register...] امیر مومنان (ع) آنرا خواب ابلیس و دیوانگان دانسته اند .[Only Registered and Activated Users Can See Links. Click Here To Register...] همچنین فرموده اند : هیچکس نباید دَمَر بخوابد و اگر دیدید کسی اینگونه خوابیده است بیدارش کنید و او را به حال خود وا مگذارید . و نیز از آن حضرت منقولست که خواب بر چهار قسم است : پیغمبران بر پشت می خوابند و دیده های ایشان به خواب نمی رود و منتظر وحی پروردگار خود می باشند . مومن بر دست راست و رو به قبله می خوابد . پادشاهان و فرزندان ایشان به دست چپ می خوابند و خواب شیطان و برادران او و هر دیوانه و مبتلائی بر رو در افتاده می خوابد . عوارض دَمَر خوابیدن : 1- فشار روی قفسه سینه و کمبود اکسیژن 2- گرفتگی عضلات گردن . 3- تحریک جنسی: پس بدترین شکل بدن در حالت خوابیدن ، دمر خوابیدن است . 2- به پهلوی چپ خوابیدن : در روایتی از رسول خدا (ص) این شکل خواب ، خواب کافران نام گرفته و امیر مومنان (ع) نیز می فرماید : پادشاهان و فرزندان آنها به سمت چپ می خوابند تا آنچه را خورده اند گوارا یابند . همانطوریکه می دانیم پرخوری باعث فشار بر معده و دستگاه گوارش می شود و آنهایی که پر خوری می کنند برای راحتی خود روی دست چپ می خوابند . پس این نوع خوابیدن هم مورد نکوهش ائمه (ع) بوده و مسلماً از نظر پزشکی نیز برای فرد عوارضی را به دنبال خواهد داشت که ساده ترین عارضه آن فشار بر قلب و عروق بدن و نیز کمبود اکسیژن خواهد بود . 3- بر پشت خوابیدن : در کلام رسول خدا (ص) و امام علی (ع) این نوع شکل خواب را خواب پیامبران دانسته اند و یکی از بهترین شکل های خوابیدن است . خوابیدن در این حالت باعث نفس کشیدن آرام و راحت تر می شود چرا که فشار بر روی قفسه سینه وارد نمی شود . 4- به پهلوی راست خوابیدن : این نوع خواب را خواب مومنان دانسته اند و بر خوابيدن در اين حالت نيز سفارش شده است . بیدار شدن طبیعی : در حدیث معتبر از حضرت امام جعفر صادق (ع) منقول است که هر که در وقت خوابیدن آیه آخر سوره کهف را بخواند و بخوابد ، هر وقت از شب که بخواهد بیدار می شود .[Only Registered and Activated Users Can See Links. Click Here To Register...] دکتر سید رضا پاکنژاد می گوید : ناگهان بلند شدن از بستر برای قلب خطرناک است و اگر علم جدید می گوید که پس از بیدار شدن اندکی بنشین و سپس بلند شو . اسلام هم می فرماید بعد از بیداری به سجده برو ،آنگاه برخیز . بیدار شدن غیر طبیعی : محققان متوجه شده اند هنگامی که بزرگسالان در مرحله خواب سبک از خواب مي پرند تاثيرآزار دهنده اي بر روحيه آنها در طول روز نمی گذارد ولی کمی احساس خستگی می کنند . اگر بزرگسالان در مرحله عمیق خواب درحال خواب دیدن باشند و از خواب بپرند ، در طول روز به شدّت در کنار آمدن با وظایف روز مره شان دچار مشکل می شوند . برعکس نوزادان بهتر از پدر و مادر خود با از خواب بیدار شدنهای شبانه کنار می آیند چون می توانند دنباله خوابشان را بگیرند . ماساژ دادن : ماساژ دادن بدن بخصوص در کودکان فواید جسمی و روحی بسیار دارد که می تواند گردش خون را تسریع و تنفس را عمیق و منظم کند ، سطح اکسیژن را در خود افزایش دهد که موجب خواب عمیق تر می شود .نیز هماهنگی حركت عضلات را بالاتر می برد و با تحریک جاهایی از بدن که از مغز دور هستند موجب رشد سیستم عصبی می شود .

---

[Only Registered and Activated Users Can See Links. Click Here To Register...] جامع الاحادیث

[Only Registered and Activated Users Can See Links. Click Here To Register...]غافر 61

[Only Registered and Activated Users Can See Links. Click Here To Register...]نبا 10

[Only Registered and Activated Users Can See Links. Click Here To Register...]قصص 72

[Only Registered and Activated Users Can See Links. Click Here To Register...] دارالسلام ج 3 ص 43

[Only Registered and Activated Users Can See Links. Click Here To Register...] بحار الانوار ج 76 ص 184

[Only Registered and Activated Users Can See Links. Click Here To Register...]بحار الانوار ج 8 ص 59

[Only Registered and Activated Users Can See Links. Click Here To Register...]دارالسلام ج3ص55

[Only Registered and Activated Users Can See Links. Click Here To Register...] دارالسلام ج 3ص79

[Only Registered and Activated Users Can See Links. Click Here To Register...] بحارالانوار ج76ص186

[Only Registered and Activated Users Can See Links. Click Here To Register...] قل انما انا بشر مثلکم یوحی الی انما الهکم اله واحدٌ فمن کان یرجوا لقاء ربه فلیعمل عملاً صالحاً و لا یشرک بعباده ربه احداً . سوره کهف آیه