ابقع ? – 523 روز پیش

[صدیقه]

از رسول اكرم(ص) و ائمه اهل بيت(ع) روايت شده است كه خروج ابقع در مصر و به دنبال ديده شدن ستارة دنباله‌دار و كسوف خورشيد و خسوف ماه خواهد بود كه همة اينها در نزديكي ظهور رخ مي‌دهند. حال سوال اين است كه منظور از ابقع چيست؟



از رسول اكرم(ص) و ائمه اهل بيت(ع) روايت شده است كه خروج ابقع در مصر و به دنبال ديده شدن ستارة دنباله‌دار و كسوف خورشيد و خسوف ماه خواهد بود كه همة اينها در نزديكي ظهور رخ مي‌دهند.1

ابقع در لغت به ابلق، يعني هر شيء سياه و سفيد و به خصوص به كلاغ سياهي كه با سفيدي آميخته باشد و به هر شخص پليد و به ابرص و شوره‌زار و كسي كه لباس وصله‌دار و رنگارنگ مي‌پوشد تعبير شده است. و آن2 نام يكي از سه فرمانده‌اي است كه پيش از ظهور، در سرزمين شام، براي كسب زمامداري و قدرت، شورش مي‌كند. سپاه او در برابر اصهب، كه فردي كافر است، مي‌جنگند. به نظر مي‌رسد كه فرماندة ابقع در داخل پايتخت قرار دارد، زيرا آن‌گونه كه از روايات بر مي‌آيد، سپاه اصهب از خارج مركز يا پايتخت قيام مي‌كنند. امّا ظاهراً هيچ يك نمي‌توانند بر ديگري پيروز شوند. در اين ميان، سفياني از خارج پايتخت وارد شده و بر هر دو چيره مي‌شود.3

در روايتي كه از امام باقر(ع) به جابر جعفي نقل شده است چنين مي‌خوانيم: «پيوسته بر جاي خود باش و بي‌حركت بمان تا علامت‌هايي كه بر تو بيان مي‌كنم مشاهده كني، اختلاف بين خاندان فلاني و نداي آسماني و صدايي كه از ناحية دمشق بيايد كه مژده بخش ظهور است و فرو رفتن آبادي‌اي از شام كه آن را «جابيه» مي‌نامند و روي آوردن هواداران ترك‌ها براي ماندن در جزيرة موصل و مستقر شدن سركشان رومي در رمله. در آن سال در تمام سرزمين‌هاي اسلامي كه در ناحية غرب واقع شده‌اند اختلاف بسيار شود. نخستين سرزميني كه نابود گردد، شام است كه در آن ميان سه لشكر اصهب، ابقع و سفياني اختلاف شود.4

در روايت ديگري چنين آمده: نخستين سرزميني كه در آن كشتار و شورش مي‌شود، شام است كه سه لشكر در آن با يكديگر نبرد مي‌كنند: 1. اصهب، 2. ابقع، 3. سفياني. اين سه لشكر با يكديگر مي‌جنگند تا سفياني با ابقع درگير مي‌شود و او با سپاهيانش مي‌كشد و سپس اصهب را نيز از پاي درمي‌آورد.5 از اين روايات برمي‌آيد كه پيروز نهايي جنگ شام، سفياني است.


ماهنامه موعود شماره 99

[خاطره]

ابقع بی شک از چهره هایی است که باید از او اجتناب کرد. او یکی از سه نفری است که قصد اشغال شام را دارند و حکومت کردن بر شام آرزوی آنهاست. سفیانی، اصهب و ابقع سه فرد قدرت طلبی هستند که در آخرالزمان خروج می کنند.

درباره ی ابقع باید گفت: «از او بپرهیز...» (1)


در کتب مختلف از دید زبان شناسان اعراب معانی متعددی برای ابقع آمده است:

1.ابقع یعنی متفاوت و مختلف بودن رنگها در چیزی. به کسی یا چیزی که رنگهای مختلف دارد ابقع می گویند.
2.صفت بقعه در مردان به مردی اطلاق می شود که بسیار پرحرف است و سخنهای بیجا بر زبان می راند که حرفهایش بی سر و ته است. (2)
3. مردی زیرک و مکار که کسی توان فریبش را ندارد. (3)

---

1.امام باقر (ع) به یکی از یارانشان فرمودند: ای برید! از جماعت اصهب بپرهیزید و ابقع. برید گفت: ابقع؟ فرمودند: ابرص و از سفیانی بپرهیز و از دو رانده شده از فرزندان فلانی.
2.فرهنگ مجازی دهخدا، ذیل کلمات ابقع و ابرص
3.القاموس فیروز آبادی، ج3، ص 6؛ به نقل از سفیانی، ص 94