عاشورا نقش بى ‏همتاى زينب(س) – 131 روز پیش

[ملیکه]

نويسنده:محمدحسين مهورى


نقش حضرت زینب (علیها السلام)ازکربلا تا شام

در تاريخ اسلام زنان مؤمن و فداكار بسيارى بودند كه با حضور فعّال در صحنه‏هاى حسّاس سياسىو اجتماعى، مسير تاريخ را تغيير دادند. از جمله اين زنان، حضرت زينب(س) بود كه با حضور درنهضت كربلا، مسؤوليت بزرگى را بر عهده گرفت.
به اعتقاد نويسنده، حضرت زينب(س) براى ايفاى مسؤوليت بزرگ پيام رسانى از دوران كودكىتحت تربيت پيشوايان معصوم قرار گرفت و امام حسين(ع) نيز در مسير حركت به كربلا، با سخنان وتوصيه‏هايى، خواهرش را آماده‏تر كرد. مقاله در تبيين نقش حضرت زينب در روز عاشورا و نيز پس ازآن در دفاع از جان امام سجاد(ع) و حمايت از زنان و كودكان به تفصيل سخن گفته است و در پايان بهنقش آن حضرت در كوفه و شام و در برابر ابن‏زياد و يزيد به اجمال پرداخته است.

[ملیکه]

در مجلس يزيد


در آغاز ورود اهل‏بيت به شام يزيد خود را پيروز و امام‏حسين(ع) را شكستخورده‏مى‏دانست، بنابراين براى اينكه پيروزى خود را در برابر ديدگان سفراىكشورهاومقامات و مسئولان حكومتى و بزرگان شام به نمايش گذارد، مجلس با شكوهىترتيب داد، سرهاى مقدس شهيدان را در مقابل خود قرار داد و دستور داد اهل‏بيتامام‏حسين(ع) را وارد مجلس كنند. هر كدام از اهل‏بيت با ديدن سر مقدس امام‏حسين(ع) وسرهاى شهيدان عكس‏العمل خاصى نشان دادند و جمله‏اى بر زبان آوردند. زينب(س) تاچشمش به سر برادر و محبوبش افتاد، با صدايى حزين و نوايى غم‏انگيز كه همه دلها را به دردمى‏آورد گفت:
«اى حسين! اى محبوب رسول خدا، اى زاده مكه و منى، اى زاده فاطمه زهرا بهترين زنان، اىزاده دختر مصطفى!»
نوحه‏سرايى زينب(س) همه اهل مجلس را گرياند. يزيد كه تا آن زمان ساكت نشسته بود،شروع كرد با چوب خيزران بر لب و دندان امام‏حسين(ع) بكوبد و اشعار كفرآميز ابن زبعرىرا كه در احد سروده بود بخواند.
حاضران در مجلس بر اثر تبليغات گسترده بنى‏اميه در طول سال‏هاى طولانى حكومتمعاويه بر شام و تبليغات سنگين يزيد در غفلت و بى‏خبرى كامل از حقايق به سر مى‏بردند وواقعاً تصور مى‏كردند، يزيد گروهى آشوبگر را كشته است. از اين رو لازم بودآنان از خوابخرگوشى چندين ساله خود بيدار شوند. مسئوليت اين بيدارگرى بازينب(س) بود؛ زيرا اگرامام سجاد(ع) در شرايطى كه يزيد سر مست از غرور پيروزى بود،لب به سخن مى‏گشود،احتمال كشته شدنش بسيار بود. سخنان زينب سبب شد كه‏مجلس به گونه ديگرى غير ازآنچه يزيد مى‏خواست پايان يابد. او با سخنان خود يزيدويزيديان را رسوا كرد.
[33] خطبهمعروف و كوبنده آن بانوى سخن در چنين فضايى ايرادشد؛ خطبه‏اى پر نكته و سراسرمعرفت و بينش‏سياسى كه بايد جداگانه مورد شرح و تفسير قرار گيرد.
برگزارى مراسم سوگوارى در شام


سخنرانى حضرت زينب(س) و امام سجاد(ع) در شام اوضاع را عليه يزيد متحول كرد. ازآن پس يزيد روش خود را تغيير داد و تلاش كرد، خود را از كشتن امام‏حسين(ع) تبرئه كند وگناهان را به گردن ابن‏زياد بيندازد. يزيد به زودى دريافت كه ادامه اقامت اهل‏بيت در شامروزبه‏روز بر وخامت اوضاع به زيان او مى‏افزايد. از اين رو در صدد تدارك سفر اهل‏بيت بهمدينه برآمد. پيش از سفر اهل‏بيت از يزيد درخواست كردند كه براى شهيدان سوگوارىكنند. يزيد خانه‏اى در اختيار آنان قرار داد و به آنان اجازه سوگوارى داد. اهل‏بيت به مدت سهروز به سوگوارى پرداختند و بيش از پيش يزيد و يزيديان را رسوا كردند.
سوگوارى اهل‏بيت، آن چنان تأثيرى در شام گذاشت كه وقتى اهل‏بيت وارد خانهمى‏شدند زنى از خاندان ابوسفيان نبود مگر آنكه به استقبال آنان بشتابد و بر امام‏حسين(ع)گريه و زارى كند.
[34]
پي نوشت ها :

[28]. محمد مهدى حائرى، همان، ج‏2، ص‏186 - 187.
[29]. علامه مجلسى، بحارالانوار، ج‏45، ص‏177، حديث 27.
[30]. ترجمه خطبه حضرت زينب از سيد جعفر شهيدى، قيام حسين(ع)، تهران، دفتر نشر فرهنگاسلامى.1359 ه'.ش، ص‏182 و 183 نقل گرديد.
[31]. علامه مجلسى، بحارالانوار، ج‏45، 108، 162، 163 و 165.
[32]. همان، ج‏45، ص‏115، 116، 117 و 154.
[33]. تفصيل اين ماجرا در بحارالانوار، ج‏45، ص‏132، به بعد و 157 به بعد آمده است.
[34]. طبرى، تاريخ طبرى، دارالكتب العلمية، بيروت، چاپ دوم 1408، ج 3، ص 339.
منبع:فصلنامه حکومت اسلامی شماره 27

[کتایون]