๑۩๑ ويژه نامه گراميداشت قيام خونين پانزده خرداد ๑۩๑ – 721 روز پیش

[منتظرظهور]

[Only Registered and Activated Users Can See Links. Click Here To Register...][Only Registered and Activated Users Can See Links. Click Here To Register...][Only Registered and Activated Users Can See Links. Click Here To Register...]




پانزدهم خرداد، نقطه عطفی است در تاريخ معاصر؛



يادگاری است از پيوند معنوی توده های عظيم مردم کشور ما؛



واکنشی است از احساس عميق مذهبی ملت ايران؛



نمايشی است ازبه پاخاستن مردمی


که می خواستند ظلم و ستم را از بن بر کنند؛


تجسمی است از تاريخ اسلام و درجه ای است



برای سنجش فداکاری و از خود گذشتگی


انسان هايي که به دنبال آرمان الهی حرکت می کنند.


پانزدهم خرداد، روز قيام خونين مردم جان برکفی است



که به نام اسلام و برای اسلام به ميدان آمدند


تا سلطه طاغوتيان را از کشورشان برچينند.

[خادم]

منشاء و خاستگاه سیاسی قیام

به نظر دکتر حمید عنایت شرکت در مذهب شیعه در تحولات سیاسی و اجتماعی دو قرن اخیر ایران موجب وقوع انقلاب اسلامی شده است و در واقع انقلاب اسلامی، تکرار قیام تنباکو، انقلاب مشروحه، جنبش ملی شدن نفت و قیام ۱۵ خرداد ۱۳۴۲ می باشد. (عنایت : ۱۳۷۲؛ ۱۵۳)
اما از نظر انگیزه های اجتماعی و سیاسی، تفاوت اساسی بین این چهار تحول وجود داشته است:
حرکت اول علیه تسلط بیگانگان جهت گیری شده بود که تنها در چند جنبه یعنی مخالفت با واگذاری امتیاز به شرکت بریتانیایی تالبوت محدود می شد. حرکت دوم نمودار تلاش ایرانیان در عصر حاضر، جهت ایجاد حکومتی مردمی بود. حرکت سوم نیز یک مبارزه ی ضد بریتانیایی است لیکن حیطه ی وسیعتری نسبت به اولی داشت. و حرکت چهارم، نمایانگر ارتقاء تلاش علماء برای ایستادگی در برابر زدودن معنویت جامعه با نام انقلاب سفید بود(عنایت: ۱۳۷۲؛ ۱۵۲)
بنابراین منشأ سیاسی قیام ۱۵ خرداد به نقش و جایگاه روحانیت شیعه و همراهی مردم به آنها باز می گردد که در طی یک صده مردم را علیه سیاستهای غیراسلامی سلسله های قاجار پهلوی شورانده است. در طی سالها سطح هوشیاری ایرانیان بالا رفته و درک آنها از مسائل سیاسی به تدریج تغییر نموده است و «این او به علت سیرتکاملی مسلک شیعه از طریق اجتهاد است و از این رو، تفاسیر مربوط به سیاسی کردن انکار مسلمانان است.» (خلجی: ۱۳۸۱؛ ۱۷۳) که این مدعا در ایران ابتدا علیه امتیاز تنباکو شکل گرفت، سپس انکار عدالت جویانه در انقلاب مشروطیت و قانون اساسی مشروطه تبلور یافت. اوج انکار واقع گرایانه نیز در جنبش ملی شدن نفت پدیدار شد. اما در مرحله ی بعد به تدریج و به صورت نامحسوس در کودان اصلاحات سیاسی، اقتصادی فرهنگی و اجتماعی رژیم پهلوی نمودار گشت و طی سه سال به قیام ۱۵ خرداد ۱۳۴۲ منجر شد.