۞*۞ لطائف اخلاقي... شما هم بنويسيد ۞*۞ – 429 روز پیش

[منتظرظهور]

آن را که خبر شد، خبری باز نیامد

یکی از صاحبدلان سر به جیب مراقبت فرو برده بود، و در بحر مکاشفت مستغرق شده ، حالی که از آن معاملت باز آمد یکی از محبّان گفت : از این بوستان که بودی چه تحفه کرامت کردی اصحاب را؟
گفت : به خاطر داشتم که چون به درخت گل برسم دامنی پر کنم
هدیه اءصحاب را، چون برسیدم بوی گل چنانم مست کرد که دامنم از دست برفت .(1)

پی نوشت:
1- هزار و یک کلمه ، ج 3، ص 384 - 383.



داستانهای حکیمانه در آثار استاد حسن زاده آملی ، هیئت تحریریه انتشارات نبوغ؛

[روضه رضوان]

حکايت

عربی را ديدم در حلقه جوهريان بصره که حکايت همی کرد که وقتی در بيابانی راه گم کرده بودم و از زاد معنی چيزی با من نمانده بود و دل بر هلاک نهاده که همی ناگاه کيسه ای يافتم پر مرواريد. هرگز آن ذوق و شادی فراموش نکنم که پنداشتم گندم بريان است ، باز آن تلخی و نوميدی که معلوم کردم که مرواريد است .:smilies1-parstools-

در بيابان خشك و ريگ روان

تشنه را در دهان ، چه در چه صدف

مرد بى توشه كاو فتاد از پاى

بر كمربند او چه زر، چه خزف

[روضه رضوان]

حکايت

يكى از ملوک با تنی چند از خاصان در شکارگاهی به زمستان از عمارت دور افتادند تا شب درآمد . خانه دهقانی ديدند . ملک گفت : شب آنجا رويم تا زحمت سرما نباشد . يکی از وزرا گفت : لايق قدر پادشاه نيست به خانه دهقانی التجا کردن ، هم اينجا خيمه زنيم و آتش کنيم . دهقان را خبر شد ، ماحضری ترتيب کرد و پيش آورد و زمين ببوسيد و گفت : قدر بلند سلطان نازل نشدی وليکن نخواستند که قدر دهقان بلند گردد. سلطان را سخن گفتن او مطبوع آمد ، شبانگاه به منزل او نقل کردند ، بامدادانش خلعت نعمت فرمود . شنيدندش که قدمی چند در رکاب سلطان همی رفت و می گفت :

ز قدر و شوكت سلطان نگشت چيزى كم

از التفات به مهمانسراى دهقانى

كلاه گوشه دهقان به آفتاب رسد

كه سايه بر سرش انداخت چون تو سلطانى:1810690786684278917

[ملیکه]

حکایت

گویند: حکیمی را دوستی بود. روزی به زیارتِ حکیم رفت.
حکیمْ طعامی پیش آورد؛ در میانِ آنکه می خوردند، زنِ حکیم بیامد و مائده را برداشت و حکیم را دشنام داد.

دوستِ حکیم در خشم شد و بیرون رفت. حکیم از پی او بیرون آمد و گفت:
یاد می داری که روزی در خانه تو چیزی می خوردیم، مرغی خانگی در میانِ مائده آمد و مائده را به زیان آورد و ما در خشم نشدیم؟ گفت:
بلی. گفت: پندار که این زنْ آن مرغ است.
* * *
لقمانِ حکیم گفت:
سه کس را در سه وقتْ توان شناختن:
حکیم را در وقت خشم،
و شجاع را در وقت جنگ،

و برادر را وقت حاجت تو به او.
* * *
حکیمی را یکی سنگی بر پای زد، در خشم نشد، او را گفتند:
در خشم نشدی؟! گفت:
انگاشتم که سنگی بر پای افتاد و خشم را سور کردم.

[ملیکه]

منزلگاه دنیا

دنیا به منزلی ماند کوتاه از سفری عظیم؛
از برای آنکه آدمی را سه حالت است،
یکی از ازل تا وقت و جود، چنان که پیغمبر علیه السلام فرمود:

خداوندْ ارواح را دو هزار سال قبل از اجساد آفرید. و دوم

از وقت وجود تا وقت وفات؛ و سوم
از وقت وفات تا ابد؛ چنان که پیغمبر فرمود:

خُلِقْتُم لِلاَْبَدِ.

اکنون ببین که این قدر که از وقت وجود تا وقت وفات است؛

چه نسبت دارد به آن دو طرف بی نهایت، و به این معنی اشارت کرده است عیسی علیه السلام ، آنجا که فرموده است:
الدُّنیا قَنْطِرةٌ فاعتَبِروُها و لا تَعْمروها. مصطفی علیه السلام وفات یافت و هرگز خشتی بر خشتی ننهاد.

[ملیکه]

صاحب دنیا در قیامت

ابوالدردا پیش سلمان نبشت که:
ای برادر! از دنیا چیزی جمع نکنی که شکر آن نتوانی گزاردن، که من از مصطفی صلی الله علیه و آله شنیدم که
روز قیامتْ صاحب دنیا را بیارند که زکات داده باشد و مال او در پیش او، هرگاه که بر صراط ایستد، مال او گوید:
بگذر! چرا که آخر حقّ خدا را از من داده ای؛ پس او از صراطْ به سلامت بگذرد.
و صاحب دنیا را بیارند که زکات نداده باشد و مال او در پیش او؛ چون بر صراط بایستد، مال او گوید که چون حقّ خدا را از من ندادی چگونه گذر کنی بر صراط؛ پس از آن نتوانند گذشتن و هلاک شود.

[ملیکه]

شکر نعمت

جماعتی از عرب به نزد عمر بن عبدالعزیز آمدند، جوانی برخاست تا سخن گوید. عمربن عبدالعزیز گفت:
پیری نیست که او سخن گوید؟ جوان گفت: اگر کار به پیری بودی در میان مسلمانان از تو پیرتر هستند. فرمود که بگوی. جوان گفت:
ما بر تو به طمع نیامده ایم، از برای آن که فضل تو به ما رسیده است، بلکه از برِ آن آمده ایم که تو را شکر کنیم و باز گردیم.
و بدان که شکر حقّ به حقیقت نتوان کردن، زیرا که شکر کردن حقّ هم نعمتی دیگرست که موجب شکر باشد. چنان که داوود علیه السلام گفت:
الهی! تو را چون شکر کنم که شکر تو هم نعمتی دیگر است از خدمت تو که آن را هم شُکری دیگر بیاید. در حالْ وحی آمد از حقّ که ای داوود! اکنون شکر من کردی که دانستی که نعمت من چنان است که شکر آن نتوانی کرد.
پدیدآورنده: قطب الدین شیرازی